In het februari-nummer van Psychologie Magazine wordt aandacht besteed aan het ‘naameffect’, zoals ze het zelf noemen. Daarin komt ook mijn onderzoek aan bod.

        Het naameffect

Zeg me hoeu heet xe2x80xa6 en ik zal u zeggen wie u bent. Letterlijk. Want er blijkenallerlei wonderlijke verbanden te zijn tussen onze naam en het levendat we leiden.

Tekst: Janneke Gieles

Wie bent u?Als iemand u deze vraag stelt, geeft u waarschijnlijk als eerste uwnaam. In een onderzoek deden de meeste proefpersonen dat in elk gevalwel, zelfs als nadrukkelijk was aangegeven dat het onderzoek anoniemwas. En toen in ander onderzoek aan mensen werd gevraagd of ze zichkonden voorstellen een andere naam te hebben en toch nog steedsdezelfde persoon te zijn, vond de meerderheid dat moeilijk.

Onzenaam is sterk verbonden met onze identiteit. Wat we van die naamvinden, kan daardoor iets vertellen over wat we van onszelf vinden,zegt de Duitse psycholoog Jochen Gebauer. Alleen al de vraag xe2x80x98Hoe mooivindt u uw naam?xe2x80x99 geeft een goede indruk van iemands zelfwaardering,bewees hij onlangs. Hoe mooier zijn proefpersonen hun naam vonden, hoepositiever ze over zichzelf bleken te denken en hoe gelukkiger zewaren.

Hij verklaart dit fenomeen met het mere ownership effect:dingen die van ons zijn, waarderen we puur om die reden meer dan dingendie niet van ons zijn. Zelfs al hebben we er nog geen letter meegeschreven, toch vinden we de pen die we zojuist hebben gekregen mooieren waardevoller dan de pen die onze buurman zojuist heeft gekregen, ookal is het precies dezelfde soort pen.

Hoe meer zelfvertrouwen wehebben, hoe sterker dat effect is: we projecteren als het ware onzegevoelens over onszelf op alles wat met ons te maken heeft, en danvooral op zaken die sterk aan onze identiteit raken. Zoals onze naam.

Eigen letters
Demeeste mensen hebben een hoge waardering voor hun naam, bleek uit hetonderzoek door Gebauer. Op een schaal van xc3xa9xc3xa9n tot negen is hetgemiddelde cijfer dat mensen geven een 7,2.

xe2x80x98Er is bijnaniemand die zijn naam echt verschrikkelijk vindt,xe2x80x99 zegt Gebauer. xe2x80x98Alsdat wel zo is, wil dat niet automatisch zeggen dat iemand gedoemd is omweinig zelfwaardering te hebben. Je kunt ook gewoon een heel lelijkenaam hebben. Maar een van de redenen om een hekel te hebben aan je naamblijkt toch te zijn dat je de waardering voor jezelf projecteert op dewaardering voor je naam.xe2x80x99

Ook de afzonderlijke letters van onzevoor- en achternaam vinden we over het algemeen mooier dan andereletters uit het alfabet, blijkt uit veel onderzoek. Wanneerproefpersonen bijvoorbeeld telkens uit combinaties van letters moestenaangeven welke ze het mooist vonden, bleken ze steevast voor de lettersvan hun eigen naam te kiezen.

Dat gebeurt zonder dat we onservan bewust zijn: in geen enkel onderzoek konden de proefpersonenraden dat het om de letters van hun naam ging. En als de zelfwaarderingvan proefpersonen tijdelijk een oppepper kreeg, gingen ze de lettersuit hun naam zelfs nog meer waarderen.

Lees verder in het februarinummer van Psychologie Magazine