Tekorten aan verzorgenden, sociaalagogen en verpleegkundigen op de arbeidsmarkt in Zorg en WJK

16 oktober 2008

Er dreigen tekorten op de arbeidsmarkt in Zorg en WJK(1).Wannxc3xa9xc3xa9r deze tekorten zich concreet zullen aandienen hangt af van eenaantal factoren, maar dxc3xa1t ze eraan komen is duidelijk. Dat is deconclusie van het Rapport xe2x80x98RegioMarge: De arbeidsmarkt vanverpleegkundigen, verzorgenden en sociaalagogen 2008-2012′ dat Prismant deze week publiceert.

Prismantvoert dit onderzoek jaarlijks uit in opdracht van het ministerie vanVolksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en gezamenlijke socialepartners in de sectoren Zorg en WJK. In het rapport wordt gewerkt mettwee scenario’s, een laag en een hoog scenario. Deze scenario’s zijnonder meer afhankelijk van de economische omstandigheden. De tweescenario’s geven een bandbreedte aan, waarbinnen de toekomst van dearbeidsmarkt in Zorg en WJK zich zal ontvouwen.

Hoge scenario
Inhet hoge scenario kan de discrepantie tussen vraag en aanbod op dearbeidsmarkt snel een limiterende factor gaan worden voor het biedenvan de gewenste zorg en welzijnsdiensten. Dan doen zich op kortetermijn problemen voor bij verzorgenden, verpleegkundigen, sociaalpedagogisch werkers (SPW; niveau 3 xc3xa9n 4; inclusief de nieuweopleidingen die vanaf 2011 in de plaats van deze opleidingen zullenkomen) en maatschappelijke dienstverleners (niveau 5).

Lage scenario
Inhet lage scenario wordt de vraag naar personeel op korte termijn lageringeschat dan in het hoge scenario, omdat het management vaninstellingen terughoudend is in het aantrekken van personeel. Dit ishet gevolg van de onzekerheid bij individuele instellingen omtrent debeschikbare middelen en de gevolgen van veranderingen in definanciering. Bovendien worden in diverse branches doelmatigheidsslagengemaakt waardoor de arbeidsproductiviteit stijgt en de vraag naararbeid minder snel groeit. In het lage scenario zijn daardoor op kortetermijn minder grote knelpunten te verwachten. Vanaf 2011 doen zichdesondanks snel problemen voor bij verzorgenden, verpleegkundigen enSPW-ers (de beide laatsten op niveau 4) en de nieuwe opleidingen diedeels in de plaats hiervan komen. Ook in dit scenario blijft dezorgvraag immers toenemen en zal deze beantwoord moeten worden.

Regionaal grote verschillen
Dearbeidsmarkt loopt regionaal zeer uiteen. Zo volgt in Noord-Limburg nu30% van de MBO-leerlingen een zorg- of welzijnsopleiding en inWest-Brabant maar 16%. Het hele arbeidsaanbod groeit de komende tien jaar in de regio rond Zwolle nog met 5%, maar krimpt in het Gooi met maar liefst 7%! Utrecht en Amsterdam zullen de grootste problemen ervaren bij het vervullen van vacatures.

Oplossingen
Desectoren Zorg en WJK beschikken over een goede infrastructuur vooropleidingen. Deze kan nog beter benut worden. Er zullen bovendien nietalleen schoolverlaters, maar vooral ook mensen die van beroep willenveranderen aangetrokken moeten worden. Ook doorstroming van zittendpersoneel via scholing is van belang, aldus de onderzoekers. Elkebranche en elke regio zal goed moeten nagaan welke accenten men willeggen om de problemen in de personeelsvoorziening te voorkomen. Zoalsgezegd, wanneer de tekorten zich concreet zullen aandienen hangt af vaneen aantal factoren, maar dxc3xa1t ze eraan komen is duidelijk.

(1) WJK staat voor de branches Welzijn en maatschappelijke dienstverlening, Jeugdzorg en Kinderopvang.

Opdrachtgevers
Hetrapport is samengesteld in opdracht van de gezamenlijke socialepartners: de werkgeversorganisaties NVZ vereniging van ziekenhuizen,Actiz, BTN, GGZ Nederland, VGN en de MOgroep en dewerknemersorganisaties ABVAKABO FNV, CNV Publieke Zaak, FBZ, De UnieZorg en Welzijn en NU ’91. FCB Dienstverlenen inArbeidsmarktvraagstukken vertegenwoordigde de sociale partners WJK. HetCentrum voor Werk en Inkomen (CWI) en Calibris droegen tevens bij aande financiering van het onderzoek.

Het rapport is te downloaden via de website van Prismant en van een aantal sites van de opdrachtgevers.

Rapport RegioMarge 2008 pdf
Samenvatting RegioMarge 2008 pdf